Fine ting

f for folkemusikk

Inga overrasking her, folkemusikk er noko av det moroaste som finst. Saman med folkedans sjølvsagt. Folkemusikk og folkedans er ikkje nødvendigvis best i bunad - faktisk er det oftast best utan. Men som illustrasjon funkar det jo godt med jenter i bunad. Dessutan er desse jentene flotte folk.

f for Fame

Fame. Eg stirra meg blind på serien frå åttitalet når eg var liten. Og so såg eg filmen, og var nyfrelst. Dette må vera den finaste, friskaste, mest spanande i sin sjanger. Altså i sjangeren high school film/musikal. Det er kanskje ikkje ein kjempestor sjanger (og det som fell ein inn er ikkje kjempestor kunst) - men det er nok fordi det ikkje trongs noko etter denne.

Is it okay if I call you mine - just for a time?

f for Fantomet

Medan andre lærte historie og hakkespett-tips frå Donald, lærte eg historie og gamle jungelord frå Fantomet. Eg veit ikkje kor mange gonger eg gjennom skulegangen har tenkt noko liknande som "det var det tredje fantomet, då må det ha vore tidleg 1600-tal," og slik lærte eg når Romeo og Julie vart spelt. Framsida på biletet er frå eit krønike frå midt på 90-talet. Frå denne perioden har (hadde?) eg dei fleste blada. Nokre gonger ynskjer eg at eg kunne gå attende til at Fantomet ga meg det eg trong av litteratur. Slik er det vel å verta vaksen...
Dessutan var det Fantomet som fyrst lærte meg om alliterasjon, eller bokstavrim: Fantomets falk Fraka fanget fem feite flyndrer for Fantomets frokost, eller noko slikt.

f for focaccia

Det er best heimelaga - når nokon an har laga det og ein kan eta med massevis av aioli. På ein god andreplass kjem dei ein kjøper på Godt brød søndag føremiddag fordi det kan ein unna seg, og som er fyllte med pesto og ost og bønnespirer. Mmmm!

f for Finnegan's

Finnegan's Irish Pub. Kven hadde trudd for eit par år sidan at det vart ein stamstad i Bergen? Men slik har det blitt, ein bar full av idrettseffekter og mørkt øl, der finn ein gjerne meg. På kveldar det er quiz, vel og merka. Og quiz kan no dra ein til so ulike stader. Men nett Finnegan's - det er ein stad eg er nøgd med å ha blitt dregen.

f for "Forspill"

Trafikklyset i gaten står på stopp

og blinker i det våte maivær.

På fortauet er ferske søledammer.

Det lukter grønt fra plener og fra trær.

Syrenene står bittesmå i knopp.

Snart vil de briste ut i lilla flammer.

Så godt å gå med deg i lunkent regn

og vite at vi ingenting har sagt!

Ennå er ikke tiden riktig inne.

Men våre hjerter ligger alt på vakt

mot lykkens første hemmelige tegn,

den stumme sangen mellom mann og kvinne.

 Inger Hagerup

 f for flyplassar

Eg veit at mange vert nervøse av flyplassar. Det vert ikkje eg. Eg vert kanskje litt stressa av passkontrollen i visse land, men når ein sit i avgangshallen og ser på folk - då finst det knapt meir spanande plass. Men eg kunne aldri jobba der. Tenk å sjå fly etter fly letta, og ikkje få vera med. Eg vil helst kunna forlata flyplassen òg, etter ei stund.

f for falafel

 Frå vogna på hjørnet av Manger Square i Betlehem. Gjerne eten på ein av benkane på same plass, eller vandrande inn i gatene bak moskeen. Eller som her, på troppene utanfor souvenirhandlane, medan ein ser på turistane og drosjesjåførane og tenkjer på kyrkjebesøk og gamle vener og nye kjente og at murar skal forsvinna.

f for Fforde, Jasper

 Forfattaren av fantastiske Thursday Next og Nursery Crime Division. Han som har funne opp Fiction Island og sikkert klarar å befolka den heilt åleine. Han som kan gi dei finaste lesaropplevingar på dei aller særaste måtar. Han som har nettsider ein kan gå seg vill på.

f for fivreld

fivreld el. fivrelde n1 (norr fífrildi; truleg opph 'noko som rører seg ujamt') (insekt av) orden med store, skjeldekte venger; sommarfugl, marihøne; Lepidoptera.
Fordi det er eit av dei finaste orda som finst - og noko av det mest mystiske som er skapt.

f for Firth, Colin

Fordi han var slik ei openbar forgløyming under C... Men ikkje berre derfor, òg fordi han no har fått plass rett bak meg og Janne på lesesalen (unnskyld Ole Gunnar, det var eg som stal ditt TIME). Der skal han oppmuntra oss til å gjera vårt aller beste - og dessutan gje oss noko fint å sjå på. Mannen er flott, skodespelaren enno betre.

f for foreldre

 Mine foreldre, for det finst ingen betre. Dei let seg engasjera av det som engasjerer meg, roar meg når det trengs, støttar meg når det trengs, held seg rolege når det trengs, tek telefonen når det trengs. 

Har du ein fin f - fine folk, fine filmar, fine fuglar eller fiskar - som du vil fortelja om?

Eeeeh...

Dei som kan noko om blogging, seier ein skal utnytta det når ein opplever ein topp i besøkstalet. Joda, eg ser den, men mitt mål er ikkje å tena pengar. Mitt mål er ikkje å få merksemd. Mitt mål er ikkje å endra heile den store verda. Mitt mål er å underhalda - meg og andre. Mitt mål er å nå venene mine - og kanskje ein og anna annan forvirra sjel. Mitt mål er å endra ein pitteliten del av verda, min pittelille del. Derfor fortset eg i dag med eit av prosjekta mine, ein av måtane eg kjem på ting som gleder meg, og kanskje inspirerer nokon av dykk til å komma på kva som gleder dykk.

e for Emma

Eg er jo litt galen etter Jane Austen. Eg kan det meste om bøkene hennar. Hugsar godt sitat frå filmane. Er (meir enn) bittelitt forelska i alle heltane hennar - og eit par av kjeltringane. Favoritten skiftar mellom kvar gong eg les eller ser noko. Men 2009-versjonen av Emma, det er nok absolutt ein av favorittane. Når Emma og Knightley svingar seg på ballet, ser ein dei fyrste gnistane. Og når Mr. Knightley kjeftar på Emma med den opprevne og triste stemma, då skjønnar ein at noko spesielt har skjedd. Badly done, Emma, badly done indeed! Tenk at noko so fælt kan vera so romantisk. Sukk.

e for eufemisme

 Nei, eg likar ikkje eufemismar. Som folk flest vil eg at folk skal "sei det dei meinar," kva no det betyr. Ein skal ikkje pakka krig inn i væpna konflikt, oppseiing inn i frigjera arbeidskraft. Men eufemisme er eit av framandorda eg fyrst kunne slå om meg med etter at eg byrja på språkstudiane, og eufemismar er òg eit av døma på kor mektig språk er, og kor viktig det er å vera medviten denne makta.

e for Edward Saksehånd

Eg var ikkje svært gamal fyrste gong eg såg Edvard Saksehånd. Det var ei opprørande hending, eg tenkte mykje på Edvard i tida etterpå. Den var ikkje heilt ekte, den var som ein draum - eller eit mareritt. Og det stemmer jo det, har eg sett i ettertid. Eg likar å tru at dette er ein av dei filmane som har forma meg, ein av dei som har fortalt meg noko om korleis det er å vera menneske. Eg er ikkje Edvard, men kanskje kan eg vera ein av venene hans, ein av landsbybuarane som ikkje snur seg vekk frå han? Eg håpar eg kan klara det, viss eg må ta valet.

e for Ella Fitzgerald

Den dama. Den stemma. Den stemninga. Haustkveldar og sommarnetter. Lyse dagar og mørke timar. Glade turar og melankolske stunder i sofakroken.

Dette var nokre av mine e-ar, eg kjem til å komma på fleire i dagane framover, kjenner eg meg sjølv rett. Men viktigare: har du nokre fine e-ar?

Dagens D

d for dans

 Treng vel kanskje ikkje vidare forklaring? Dans i all slags form, til all slags musikk, heilt til ein går heim i den mørke kvelden, euforisk og med ilt i musklar ein ikkje visste ein hadde.

d for dialektlære

 Dersom eg hadde vore lur, so hadde eg teke ein master i nordisk og studert utbreiinga og endringa av segmentering og differensiering på Vestlandet. Lukke!

d for Danù

Fyrste, og einaste, gong eg høyrte Danù var på ein Førdefestival for mange år sidan. Det var siste konsert på laurdagen, og den irske gruppa spelte tre låtar. Det var før dei fekk med seg Muireann Nic Amhlaoibh på song, og det var fem-seks mannfolk som spelte ril som eg aldri har høyrt det verken før eller etter. Antakeleg var det her interessa mi for instrumentalmusikk dukka opp, og frå der var det ikkje lange vegen verken til jazz eller norsk folkemusikk.

d for Det store norske spillet

Fram til Bezzerwizzer var dette det beste kunnskapsspelet. Vanskeleg, langdrygt, akkurat passeleg for familien ein lang nyårsføremiddag.

d for Du er min los

Du er min los

på leia eg dreg,

du er mitt ljos

på nattville veg.

Sjølv om du vankar

langt her i frå,

i mine tankar

bur du enn då.

Der skal du bu

som song i mitt sinn,

venen min,

du som einast er min.

Der skal din kjærleik

vere mi bøn,

der skal din nærleik

vere min løn.

Einsam eg stod

Og du vart min del:

blod av mitt blod

og sjel av mi sjel.  
 Jakob Sande


Dette diktet skal syngast i bryllaupet mitt - evt. ved eit anna passande høve. Gjerne i denne versjonen.

d for Dirty Dancing

"I carried a watermelon!?" Eg veit ikkje om mange jenter som klarar å sjå den scena utan å dukka seg og tenkja på sine eigne tåpelege uttalelsar. Og eg veit ikkje om mange jenter, heller, som klarar å sjå Johnny Castle rekka handa mot Baby og sei dei udødelege orda "Nobody puts Baby in a corner!" utan å måtta smila, evt. snufsa. Korleis dette har blitt slikt eit symbol for eit par generasjonar med kvinner anar eg ikkje, men det som er sikkert er at eg ligg under for same fascinasjon.
  
d for Den lille havfrue

"Er han ikke vakker?" "Nja, litt hårete og sikklen for min smak..."
Jepp, det er ikkje mange replikkar frå Den lille havfrue eg ikkje kan sei i sekundet før Sissel Kyrkjebø gjer det. Dessutan kan eg lengre bitar utanåt, og baserar draumemannen laust på prins Erik.

d for Di Derre

  Ei flott konsertoppleving sommaren 2008 gjer at Di Derre står for meg som eit av dei beste norske banda nokon sinne. Dei har ikkje anna enn hitar, og dessutan so har dei so gode tekstar. Ikkje rart med Jo Nesbø som tekstforfattar og vokalist. Kven kan vel ikkje kjenna seg att i linjer som "når noia blir for gæ'rn, og telefonsvarer'n svarer galt" eller "andre siden av veien, på vei en annen vei"?

Kva er dine dramatiske, drøymande, delikate, daglegdagse, deilege d-ar? 

Chocolat and Coffee

c for Chocolat

Fin film. Ein får alltid lyst på sjokolade når ein ser den, gjerne med chili i. Og so får ein lyst å møta ein elvepirat som Johnny Depp.

c for Casa Murilo

 Ja, eg veit, eg har skrive om Casa Murilo før, og det ikkje for so lenge sidan. Men det er fordi dei er gode! (og det seier eg ikkje berre fordi trommis Fredrik er ein knakandes kjekk fyr) Eg gler meg til plateslepp, og høyrer i mellomtida på gladmusikken dei deler på nettet.

c for C-3PO

 Eg likar Star Wars, eg. Kan sjå dei om att og om att. Vel - dei tre opprinnelege, desse nymotens forløparane har eg lite til overs for. Men Star Wars er nok likevel ikkje so høgt oppe mellom mine favoritting at det kjem med i alfabetet. Men C-3PO, han er nok ein av mine favorittdroidar, om ikkje anna. Kanskje kjenner eg meg att i han? Eg og ville nok reagert med forundring og litt avstandstaken om eg havna i det uføret han kjem oppi - og so ynskjer eg meg hans språkkunnskapar. Ellers håpar eg eg er mjukare i rørslene enn han, stakkar.

c for The Curious Incident of the Dog in the Night-Time

 Bøker ein har på pensum vert sjeldan yndlingsbøker - iallefall ikkje før ei god stund etter eksamen. Men The Curious Incident av Mark Haddon vart ein favoritt med ein gong, so heilt anleis enn noko anna eg har lese. Sett gjennom augene, og tankane, til den autistiske hovudpersonen vert verda heilt anleis, både sjølvsagt og sjøvmotseiande for alle som ikkje tenkjer slik. Morosam, opprørande, lærerik.

c for Coffe and Cigarettes

Det er rart korleis ein song kan setja seg fast. Denne har gjort det, og trass i kor enkel den er, eller kanskje nett difor, er det ein av dei som vert oftast spelt for tida. Lett å lytta til, lett å bli sentimental til.

Som Hauge skreiv, C er ikkje den mest brukte bokstaven i alfabetet. Kva brukar du dine c-ar til?

B for...

I serien "Mari lagar lister over fine ting på..." har me no komme til B:

b for The Beatles

Eg høyrte knapt på anna frå eg fekk platespelar til eg var godt og vel ferdig med ungdomsskulen. Beatles var svaret på alt - trist musikk, glad musikk, dansemusikk, lyttemusikk. Tenkt den som hadde fått med seg denne konserten...

b for Bergen

Det er viktig å vera fornøgd med byen ein bur i, og når det er strålande sol, vårkjensle og kjensfolk, er ikkje det vanskeleg. Verre er det når det har regna to månadar i strekk og det kjem kald trekk frå sjøen - men det går over det òg.

b for bibliotek og bokhandel

Eg sler i samen desse, eg, for dei heng jo saman. Å berre gå, langs hylle etter hylle, fulle av kunnskap og opplevingar ein enno ikkje har fått, men som berre står der og ventar. Stille og roleg eller hektisk og travelt, uansett er det ei eiga stemning i bibliotek og bokhandlar. Det beste er når ein kan setja seg på golvet mellom to reolar og lata blikket gli over titlar ein kan lesa, eller kan sleppa å lesa.

b for bringebær

Andre ventar på jordbæra kvar sommar, eg ventar på bringebæra. Med mjøl, med fløyte, med vaniljesaus, eller berre med sommarregn og solskin.

b for Breakfast at Tiffany's

If I could find a real-life place that'd make me feel like Tiffany's, then - then I'd buy some furniture and give the cat a name!

Holly, katten og Paul, like heimlause, like blinde, like sjarmerande, like glade som meg når kysset i regnet endeleg kjem. Vakre Audrey Hepburn, flotte George Peppard, og romantisk film slik det skal vera.

b for briller (på mannfolk)

Ta Jude Law i The Holiday...

b for bok

Ikkje forlat huset utan, du kan komma til å angra. Ei bok er alltid ein del av mi utrusting, saman med mobil, nøklar, setlabok, fotoapparat og iPod. Vel, iPod og bok kan kombinerast...

b for brødre

 Eg har verdas beste! (sjølv om dei er hakket eldre no, er dei like gode å ha)

b for Billie Holiday

Melankolsk og nydeleg, romantisk og nydeleg, trist og nydeleg, livleg og nydeleg. Uansett er det jazz for seine kveldar og rolege dagar.

b for The Boat that Rocked

Du veit når du har lyst å vera med å dansa eller synga når du ser ein film? Det har ein til denne. På same tid har ein lyst å gøyma hovudet under armen, for det er so flaut som berre engelskmenn kan gjera det. 60-talet. Den som hadde vore der...

b for British Museum

  British Museum had lost its charm, går ein jazzlåt. Då veit ein at livet ikkje er nett rett. For eg veit at det kan diskuterast om det er so bra, dette museet. Det kan iallefall diskuterast om det var rett, det britane gjorde når dei samla skattar frå heile verda og tok "redda" dei heim til London. Eller kanskje ein ikkje kan diskutera det lenger, svaret er so openlyst. Men når skattane no finst der, tilgjengelege og samla, so er det ei oppleving å gå rundt i historien. Men ein treng meir enn ein dag på ein slik tur.

b for Bezzerwizzer

Yndlingsspelet for tida. Ikkje berre eit kunnskapsspel, men eit kunnskapsspel der alle er aktive. Ikkje gale berre det. Dessutan gjer eg det ofte ganske brukbart i Bezzerwizzer, i motsetjing til i ein del andre spel...

b for Bo Kaspers Orkester

Ein av dei største konsertopplevingane eg har hatt, sto Bo Kaspers Orkester for på Vinjerock i 2009. Eg kan ikkje hugsa om dei spelte Hon är så söt, for det var so mykje anna godt. Men Hon är så söt var den fyrste Bo Kaspers-låten eg høyrde, og ein god introduksjon til alt det andre dei har å by på.

b for blomstrande frukttre

Ein vert so glad av blomstrande tre. Dei kjem med våren og latteren og alt som er vakkert. Og dei finst alle stader, i ei eller anna form. Ein får lyst å klappa, både i hendene og på dei lyse, lette kronblada. Og so har ein lyst å trekka pusten djupt, og le når ein slepp den ut att.

Oi, det vart mange b-ar, og enno kan eg komma på fleire. Godt c ikkje er ein so mykje brukt bokstav...

Positivitetstyranni og mitt eige alfabet

Eg lir under eit positivitetstyranni. Det høyrest jo fælt ut, men det er eigentleg greitt, for det er mitt eige. Og det er ikkje eit positivitetstyranni i den tydinga at alt må vera bra og vellukka og framgangsrikt heile tida (gudskjelov for det), men i den tydinga at eg må vera positiv. Iallefall utanpå. Iallefall på lesesalen. Og aldri sei nei om eg kan sei ja. Vanskeleg, dette tyranniet. Rart det, når det er tyranni det er snakk om, sjølv om tyrannen er ein sjølv.

Men so les ein no litt på nettet då, ein må innrømma det (set inn "eg"/ "Mari"/ "studentar"/ det som måtte passa istadenfor "ein"). Og på nettet, der finn ein slike fine sider som Mariell sin blogg, og Mariell sitt alfabet over fine ting. Dermed vert tyranniet lettare å leva under, for ho veit om so mange fine ting. Og so kom eg på at eg veit om mange fine ting, eg òg. 29 post it-lappar (og ein busskvittering) seinare, er eg klar for å byrja på mitt eige fine alfabet. Og eg byrjar sjølvsagt med A, system i galskapen må ein då ha:

a for Austen, Jane

 Seks romanar, ikkje meir, og eit ganske kort liv. Men jammen meg har ho hatt sitt å seie for generasjonar av lesarar etter det. Om det er "of matrimony and dancing" eller verdas mest intense kjæleikserklæring, og avvising, so får ho sagt det.

a for Across the Universe

Fin musikk. Fin mann. Fin film.

a for a beautiful mess

 Bloggen til Johanne. Ei ung jente, men med so kloke observasjonar, og so fine bilete. Inspirasjon her òg.

a for Amélie

 Om eg nokon gong vert stor og modig, so skal eg verta som Den fabelaktige Amèlie fra Montmartre. Snakka med framande og senda ein hagenisse verda rundt. Og bu i ein storby, med mystiske fotoboksar og mopedar. Men eg trur ikkje eg vil bli vaksen og modig heller, eg vil vel helst berre drøyma om det - gjerne gjennom Amèlie.

a for almanakk

 Eg er sopass gamaldags at eg vil ha ting skrivne ned. Ikkje på mobilen. Ikkje på dataen. Ikkje på nett. Med blekk og penn, eller blyant, i ei lita svart bok. Den vesle svarte boki har dessutan store fordeler, som kart over dei britiske togbanene, og fine sitat på annakvar dag: Being defeated is often a temporary condition. Giving up is what makes it permanent (Marilyn vos Savant).

a for Are Kalvø

Noregs 57. morosamste mann. Eg anar ikkje kven dei 56 over er, men kunne godt tenkja meg å lesa dei. Men helst trur eg det er sunnmørsk audmjuke, om slikt finst. Ikkje berre er han morosam, han skriv om viktige ting òg. På ein morosam måte.

a for Alias

Antakeleg verdas beste spel for dei pratsomme. For dei som ikkje er so nøyne på det. For dei som ikkje er redd for å skaffa seg ein uven eller to i løpet av spelet. For alle aldrar. Eg er klar for spelekveld snart!

a for Audrey Hepburn

Antakeleg verdas vakraste kvinne. Filmane er kunstykke i kvar sine sjangrar, og dama - vel, lat meg berre sei at ho gjer seg godt på veggen, både i stova og på rommet mitt. Uansett kva som skjer, so veit eg at ein av filmane med henne kan gjera livet lysare. Dessutan, det er noko med gamle filmar.

a for An Affair to Remember

Deborah Kerr og Cary Grant. Ei Empire State Building-scene som går Sleepless in Seattle ein høg gong. Rett og slett den ultimate romantiske komedie, og det lenge før det var eit omgrep. And all I could say was, "hello". Sukk.

Oppdatering: vel attende på lesesalen kom eg på enno ein fin a, og den er knytt til mi eiga masteroppgåve.

a for "A poet is not a vegetable"

George Saintsbury har helit rett i det, ein poet er ingen grønsak. Er det ikkje godt me fekk det på det reine?

Har du nokre fine a-ar?