Lysare

"Jaja, no vert det berre lysare og lysare for kvar dag," sa Kim, og såg tankefullt ut av vindauga. Han høyrdest ut som sin eigen bestefar, antakeleg, og det var nok difor me lo. For då me kasta forsiktige blikk ut på den grå morgonen måtte me gje gamlefar rett. Skuggane er ikkje lenger so lange, det grå er lysare grått.

Godt år!

Tradisjonen tru sto storfamilien i svingen og ropte godt nytt år til Aurland. Aurland svara med å senda opp rakettar, som me såg spegla seg i fjorden langt der nede. Me der oppe hadde stjerneskot, som gjorde som dei ville i vinden, og Olve hadde fotoapparatet mitt. Stor moro!

Frost og fine dagar

Eg skulle ut og ta bilete av frosten, eg. Centimeterlange piggar på bjørkene ved elva, gnistrande gjerde og knirkande snø. Men ein vert lat av å ha ferie, so "mildveret" kom nokre timar for tidleg. Dermed vart det berre bilete av litt mindre knirkande snø, bjørker utan kvitt dekke og ein strålande blå himmel og sol på fjelltoppane. Men det er no fint det òg, særleg når det innimellom dei store linjene i fjell, elv, tre og foss dukkar opp små detaljar, fine mønster i steinane og symetri i ein vinterpjusk blome.

Dette var 4. dag. 5. dag var Thea eitt år! Ho vart feira i Skjerdal med foreldre, sysken, tanter, onklar og syskenbarn. Ho var nøgd med gåvene, men likte best dei som kunne ristast litt. Syskenbarna var meir opptekne av mobilen ho fekk, men gebursdagsbarnet sjølv skjønte fort at dette berre var tull, og smiska seg til ein med knappar som kan ringa til folk av eit syskenbarn som ikkje kan motstå sjarmen til yngstejenta.

By gosh, by golly

 Oh, by gosh, by golly
It's time for mistletoe and holly
Tasty pheasants, Christmas presents
Countrysides covered with snow

Oh, by gosh, by jingle
It's time for carols and Kris Kringle
Overeating, merry greetings
From relatives you don't know

Then comes that big night,
Giving the tree the trim
You'll hear voices by starlight
Singing a Yuletide hymn

Oh, by gosh, by golly
It's time for mistletoe and holly
Fancy ties an' granny's pies
An' folks stealin' a kiss or two

As they whisper, "Merry Christmas" to you
(Henry Sanicola / Don Stanford / Frank Sinatra)  

Frank Sinatra høyrest forundra ut, synes eg. By gosh, by golly, er det jul allereie? Eg er einig. Kor kom juli frå i år då? Hinta låg der - ganske lite subtile i Spania, for å sei det slik. Og ikkje særleg lågmælt i Noreg heller, med pakking og baking av fem sortar og julesongar på anlegg og i øyretelefonar.

"Pappa, mamma seier det er julafta på fredag. Eg trudde det var på måndag, eg!" Litt panikk i stemma til broderen. Julegåvene var ikkje på plass, knapt for nokon av oss. "Har du sjanse til å ordna til han sjølv?" spurte eg hin. "Nei!" Hurtighandling - men eg trur dei vert nøgde.

Rart dette, korleis jula kjem som - vel - julekvelden på kjerringa. Det er ikkje jul enno, det manglar nokre dagar. Men i natt snur soli, klokka 00.38. So det nærmar seg. Og eg er komen heim til Lærdal - DET NÆRMAR SEG. By gosh, by golly...

Isroser

Isroser på innsida. På utsida ein strålande blå dag. Kvite toppar, blå himmel, knøttsmå vattskyer, blå fjellsider. Soli når ikkje dalbotnen lenger, ho er kald og fjern. Blått lys. Ikkje eit grønt blad att ute, men heile skogar på innsida av ruta. Bregner, bjørkeris, reinsroser. Aude og kaldt, ute. På innsida berre vakkert forma blomar, som renn vekk om ein pustar på dei. So då let ein vera det - dei skal få bløma.

Overrasking!

Det var meldt i dagasvis - faktisk so lenge at verdama på TV2 kom med fingen og kjefta på bergensarane. Men det hjalp ikkje - vinteren kom overraskande for det. I Musèhagen sto trea og gløda med sine fine blad, og syntes lite om at snøen skulle legga ein dempar på deira finaste tid.

Jalla!

Fredag morgon pakka eg sekken. Eg sjekka og dobbelsjekka, men kom gong på gong fram til at eg hadde alt. Det eg alltid sakna var passet, men eg har jo skjønt det slik at ein ikkje treng det til ei helg på Dagali, uansett kor internasjonalt miljøet elles er. Vel inne på toget kom eg på at eg hadde gløymt tannkosten...

Men til Dagali kom eg, med nyinnkjøpt tannkost, saman med 11 andre. På hytta var det fem bergensjenter til, so me var 17 til saman på ICWeekend. Berre seks var ICYarar frå Oslo og Bergen, men me hadde, i tillegg til dei fem bergensarane, og lurt med oss tre CFCarar og tre GoCYarar (og ja, forkortingar er ein viktig del av KM (!)).

Helgi vart brukt på hyttevis - lange måltid, lange kortspel, aketurar og graving av hol,  ICY-aktivitetar og rebusløp i snøen. Og meir enn nok tid til å verta språkforvirra..

Takras

Her måkte eg fredag. Fin sti (litt) bortover, fri passasje kring troppi. Eg tenkte at "no smeltar det snart, då er det greitt at det ikkje er so mykje nett der me går ut!" Men den gang ei - i dag har meteren på taket komme ned, med bulder og brak og stor spenning. Det verkar nesten som huset er gått lei og ristar av seg vinteren som har tynga det i snart tre månadar. Og det er fint det - men eg hadde altså måkt rundt troppi...

Kjøleg frue

Det snøa att. I Bergen. Nok no, me har slått rekorden frå 1986-87. Når rekordar er slått, er det liksom ikkje noko poeng lenger. Ikkje det at det ser ut som om denne dama bryr seg nemneverdig om veret. Det kan ikkje vera nett godt og varmt å stå slik i ver og vind langs Lillelungeren. Og blyg kan ein ikkje vera heller. Kanskje snø ikkje er av det verste, det dekkar jo litt, kan isolera mot kald vind og nysgjerrige blikk - og utanom i 86-87 og 09-10 er nok ikkje det kvardagskost for fruen.

I'm leaving...

on a jetplane!

Bergen ser jo for tida omlag slik ut:

Det er fint nok dette, men grueleg kaldt. 

Derfor reiser eg om få timar til ein stad som ser slik ut:

Kata Beach, Phuket, Thailand.

Eg kjem nok til å sjå omlag slik ut når eg kjem att:

(minus håret, smilet og mannen)

Men eg trur det vert ein strålande tur for det! God tur til meg!

Lysfest

Det er iskaldt på lesesalen i helgene. Dei skrur nok av varmen, men eg skjønnar ikkje kvifor. Det er ikkje so mange færre der då enn i vekedagane, særleg ikkje no før eksamen og oppgåveinnlevering. Ein kan trygt sei eg var glad då klokka var over halv fire, og eg hadde unnskyldning til å forlata kulden til fordel for duskregn, faklar, juletreet i Lillelungeren og nokre timar med gode vener.

Bergensarane er gode på dette med folkehav, og feiring av seg sjølv. For sjølv om dei feirar lyset, so er det neimen ikkje få gonger i løpet av ein time på Festplassen dei klarar å sei noko fint om Bergen, bergensarar, nesten-bergensarar og til og med om folk frå Fyllingsdalen eller der omkring. Men det er det som gjer Bergen spesielt, og lysfesten so moro. Her feirar ein seg sjølv - og so lyset då.

Tenning av det flytande juletreet. Faklar utan at me slapp å stå i kø (takk til Håvard for den!). Julesongar med Nordic Tenors som forsongarar og Ole Edvard Antonsen som tonefylgje. Fyrverkeri til same tonefylgje. Og ein tur på pub med kjekke karar etterpå. Takka meg til å nyta førjulstida nede i Bergen, i stadenfor å sitja på ein kald lesesal på toppen av same by!

(Bilete: Lillelungeren i adventsskrud.
Inger Marie og Wiebke på lysfest)

Februar - dikt og snø

Det er tid for februardiktet. Denne gong er min kjære Olav attende, med eit heller melankolsk bidrag:

Svarte krossar
Svarte krossar
i kvite snjo
luter i regnet gruve.

Hit kom dei døde
yver klungermo
med krossar på herd
og sette dei frå seg
og gjekk til ro
under si klaka tuve.
Olav H. Hauge

Elles er det snø i Bergen, for dei som ikkje har fått med seg det. Mykje snø - og den vil kkje smelta. Det såg slik ut i går, men i dag var rododendronen like kvit att. Eg høyrer fleire som spør etter regn - det er vel berre i Bergen slikt kan skje?

Eg spør og etter regn, ikkje fordi eg ikkje likar snø og ikkje vil ha den lenger, men fordi heile byen er full av slaps, og då vert eg so våt på beina. Når eg likevel må gå i støvlar, kan det like godt vera regnver. Oi, eg merkar bergensaren i meg vert sterkare og sterkare... Men i morgon fer eg til Røros og turr snø (kryss fingrane), so kanskje eg lærer å setja pris på den?

Hagemøblane ventar og på snøsmeltinga (og eit strøk måling?)

Januardiktet

Dette er eit dikt til æra for den gong litteraturen hadde modernistiske trekk og norsk var norsk og ikkje ei rekonstruert blanding av norsk og islandsk frå kring år 1250 (altså førre semester) (ja, eg har hatt fyrste førelesing i norrønt):

Piggtrådvinter
- - Ho.
Da vi giftet oss da var det kaldt, da.
Minst femogtjue harde,
solvervsdag, nittenførr,
krig og kvegpest.
Veien til kjerka var stengt med piggtråd.
Husker vi klatret over skigarden til presten.
-Hei, kjolen din henger fast.
-Nei ikke der men der.
Vi tråtte plogfurer over is-klaka
potetåker opp til presten i serk
som sto klar med skriften.
-Jag efter kjærligheten, sa´n. Ja, sa vi.
Men du verden hvor møkkete vi var på beina.
Da vi hadde lagt oss om kvelden
grein vi en skvett, begge to. Gud
vet hvorfor.
Og så begynte det lange livet.
Rolf Jacobsen

Det er sjølvsagt mange andre grunnar til at eg likar dette diktet enn at det minner om førre semester, eigentleg burde det vel heller vera til tross for nett det. Det skildrar ein skikkeleg kald dag, nesten eit kaldt tilvære. Men på same tid er det varme i det, det er fullt av humor, og eit godt døme på eit dikt som set i gang noko - og så begynte det lange livet. Kanskje eit liv som vart fullt av piggtrådvintrar, men sikkert med milde vårar, varme somrar og modne haustar innimellom.

Juleferie, og godt år!

Det er ein trend å sei godt nytt år på bloggen ser det ut til, so då gjer eg det og: Godt år, alle saman! Men eg skriv ikkje noko om nokre nyttårsforsett, for slikt driv eg ikkje med. Dessutan har eg sikkert allereie brote dei...

Men det eg har tenkt å sei noko om, denne siste dagen/natta (kva skjedde med døgnrytmen min?) eg er heime i Lærdal, er juleferien. Dvs, eg let bileta tala (nesten) for seg (eg er jo eit menneske av mange ord...):
Julafta i Sande, ei tradisjonell sodann. Me åt for mykje, og storkoste oss saman. Karane kapra dei beste liggeplassane etter middag, men vart snart tvinga opp att for å gå rundt juletreet, der me kraksa fram nokre få songar før mamma måtte gje opp og gåveopninga kom i gang.Gro Agnethe med Johannes, Monica, Frida, Hilde Oddny og Eiren (altså ca to tredelar av Gjengen) var på besøk i Lærdal fjerdedag. Middag og skravling sto på programmet, og sjølvsagt stal Johannes mykje av showet. Når dei fleste forlot oss utpå kvelden, såg Eiren og eg Mamma Mia, før me for på Borgundspuben.
Nyårshelgi var me, som alltid, i Skjerdal med so godt som heile familien (mangla Eirik og Sigrid syskenbarn av dei vanlege, so me var "berre" 20 til middag). Der kraksa me ikkje lenger, men song so det ljoma både til middag (eitt vers av Fager er jordi var ikkje nok) og rundt juletreet. Men etter "Tomtegubbe, ta i ring" var me utsletne...Og juli har sjølvsagt bode på mange høve til å spela spel. Her er eit par av hittane, Backgammon (eller samisk: bak gammen) og Alias. Desse vart spelt både julafta, fyrstedag og nyårshelgi. I tillegg var det Scrabble, Fantasi og Skip Bo i Skjerdal, og Uno og Store norske på den årlege spelekvelden på Bø. Her er det Olve og Stina som var engasjert i eit heftig slag, dei hadde ikkje ein gong tid til kaffi...

Som de skjønnar, eg har hatt ein fin og (særs) avslappa ferie. Men i morgon er det attende til Bergen og kvardagen, sjølv om eg reknar med at eg har eit flott semester og fint år å sjå fram mot. Det håpar eg de og får!

God jul!

Det er 24. desember, klokka er snart fem, og heile huset luktar jul - grønsåpe, gran, lys og pinnekjøt. Frå rommet til Olve kjem det høg musikk, og begge gutane syng med. Det er eit godt teikn. Pappa pakkar inn dei siste gåvene, og mamma kviler beina. Det er snart julehelg!

Men fyrst siste lapp i adventskalendaren min:

Eit barn er fødd i Betlehem,
i Betlehem,
Dei frydar seg Jerusalem
Halleluja, halleluja
("Eit barn er fødd i Betlehem", Sondre Bratland, Rosa frå Betlehem)

Under står det Luk 2, 1-14. Juleevangeliet kan de lesa her.

Det er rart å tenkja på at for eit år sidan gledde eg meg stort til den veka eg skulle ha i Palestina, og for berre 10 månadar sidan gjekk eg sjølv i gatene i Betlehem. Byen er for det meste fredeleg, men rett utanfor (og snirkla inni) går den store muren. Det er ei svært klår påminning om at det ikkje er alle som er så heldige å få feira sine store høgtider i fred og fridom, omkrinsa av familie.

Men i Sande er familien samla. Hunden har skjønt at noko går føre seg, og klarar ikkje å bestemma seg for om ho skale vera inne eller ute. Hønene til naboen er stelte (for det er viktig at alle dyra har det godt julenatta), og no er me alle inne i varmen. Pappa har akkurat oppdaga at me har gløymt å laga krullekaker, so nokon må i gang med det i ein fart før Sølvgutane set i gang. Det kan halda hardt...

Eg ynskjer dykk alle ei god og fredeleg jul! Og håpar de og sender dykkar tankar til dei som manglar det.

(bilete: JAI om muren i Betlehem. Olve kosar seg i førjulstida)

Solsnu

"So det kan altså bli verre," sukka pappa i går. Det var lyset (evt. mørkret) me snakka om, som kom snikande midt i laurdagsgrauten. Ja, det kunne bli verre, men berre med eit knapt døgn. Om 19 minuttar og 37 - 36 - 35 - osv sekund snur soli! Ok, so er det ikkje soli som snur, det er jordi som fortset i same bane og rettar seg litt opp i same slengen, men verknaden er det samme. Om 18 minuttar og 45 - 44 - 43 sekund vert det berre lysare!

Men det er eigentleg heilt ok at det er no det er på det mørkaste. Tenk om det hadde vore i januar eller februar, skrekk og gru. Helgi før jul er vel ikkje nett den helgi ein vert mest nedåt, iallefall ikkje om ein er heima med familien, vaskar og bakar og ser film og gler seg. Frustrasjonar finst jo, mellom anna er ei peparkakevindmølle ikkje berre-berre å setja saman, kanskje særleg sidan mamma viste seg å ha noko manglande ingeniørkunnskapar, slik at me endte opp med to små tak i staden for eitt stort. Men mamma er god på å ta ting på sparket og, so tak vart det til slutt. Men eg lurer på om me neste år går attende til å bygga utedo...

Men dette er jo ikkje verdas største frustrasjonar. I tillegg ungår me nokre med å venta med takkebakst til i morgon (for det bør ikkje gjerast på solsnu), og dessutan går me mot lysare tider om 12 minuttar og 26- 25- 24 sekundar!

(bilete: peparkakevindmølla vår)

Desemberdikt

Mitt desemberdikt er eit skikkeleg juledikt, men i motsetjing til mange andre handlar det om det jordiske, eller nærare bestemt Josef. Til liks med Inger Hagerup let eg meg fascinera av denne stille og umælande mannen, som gjorde alt han kunne for å gi gutungen sin ein god start på livet, ein gutunge som vaks opp til mann (for å sitera ein annan tekst) og vart jorda sin frelsar.

Hymne til Josef
Den unge Maria vandret
engang til Betlehem by
forteller den gamle legende
som alltid er like ny.

Det var ikke rom i herberget.
Men stallen var lun og varm.
Så fødte hun der sin første sønn,
støttet av Josefs arm.

Stjernesoler og vismen..
Hyrder og englekor.
Hva tenkte den mørke Josef
som aldri mælte et ord?

Gjennomstrålet av himmelsk glans
lyste de hellige to.
Hva tenkte den mørke Josef
som bare var trofast og god?

Kan hende han svøpte sin kappe
litt bedre om barnet og moren.
Slik vernet han ordløst menneskets drøm,
den hellige Josef av jorden.
Inger Hagerup

Juleavslutning

Midten av desember er tida for juleavslutningar, på alle baugar og kantar. Og det er ikkje noko mindre enn grueleg kosleg!

I går var det førjulsfest for dansegjengen hjå ei av oss, og vel ti folkemusikarar og -dansarar var samla. Når eg forlot festlegheitane i totida, ljoma lyden frå tre hardingfeler ut over Skansen. Det er nok ikkje kvardagskost for naboane, men var svært moro å høyra på, og vera med på.

I kveld har det vore juleavslutning for ICY. Me har vore ein fin gjeng samla i huset, og ete store mengder snop, ledd og drukke julebrus. Etter eit par timar var me alle høge på både sukker, sjokolade og e-stoff... Det er bra gjengar, begge desse, og eg er godt nøgd med at me skal treffast att (seinast) over jul.

(bilete: Eit par av spelemennene. Sjokoladeleik med ICY)

Konvertert

Eg har konvertert. Nei, ikkje til ein anna religion, ikkje ein gong til ein annan retning. Eg har konverter til Mac. Frå ein Acer-data med Windows og greier, til ein MacBook. Det er ei ny verd! Enno ei litt forvirrande og irrterande verd, men det kjem seg. Eg gler meg til mitt vidare liv med denne maskina. Men det er litt trist å ta farvel med den gamle, eg håpar berre den kan få eit langt og godt vidare liv saman med nokon som set like stor (større) pris på den som eg har gjort! Den gamle fekk forresten aldri eit namn, eg ville fyrst bli kjent med den - men når eg endeleg var so godt kjent med den at den var klar for namn, heitte den ikkje noko anna enn "den kjære", meint både oppriktig og meir kritisk. Så om nokon har forslag til namn på min nye "kjære", tek eg i mot med takk!

Utanom kjøp av data, har dagen blitt brukt til juleverkstad i huset. Magnhild og Ingebjørg kom, og saman har me produsert enorme mengder julegåver, julepynt og julekort. No avsluttar jentene i huset med It´s a Wonderful Life - ein engel av andre klasse har nettopp dutte på elvi. Hurra for juleferie!

Avskyeleg snømann?

Til vanleg har Edvard Grieg selskap. Ein måse brukar hovudet hans som utkikkspost, og eg er sikker på at han fortel sladder frå heile byen til komponisten som takk for hjelpa. Men i dag sat måsane og gøymte seg langs Lille Lungeren, medan Grieg hadde teke snøkåpa på. Han såg einsam og tankefull ut der han sto i stoisk ro/ stivfrosen på sokkelen og stirra mot den tomme Blomsterpaviljongen.

Det har snøa i heile dag i Bergen, og det vekslande veret (snø, sol, vind, og alt på ein gong) har gjort at det ikkje er svært freistande å gå ut. Desverre er det ikkje svært freistande å sitja inne heller, for her er det studiar det går i, for heile huset. Heimeeksamen for Frida, eksamenslesing for meg og oppgåveskriving for Monica. Heldigvis kan me av og til møtast i stova og klaga til kvarandre, før me går attende til historie-omgrep, pragmatikk og Gandalf.

Eg har eksamen om knapt ei veke, og panikken byrjar å nærma seg. Desverre er det den handlingslammande typen, noko som ikkje hjelper særleg på bokbunken som skal minka i løpet av dei neste dagane. Det meste er dramatisk mykje meir interessant enn det ein MÅ gjera...