Ei beine

 

Moro!

Det er ei stund sidan HT08, men dikta går ikkje av moten av den skuld. So får ein berre tru at nynorskkunnskapane ikkje er so haltande som denne teiknaren har frykta.

Morgon i november

I dag såg eg

I dag såg eg
tvo månar,
ein ny
og ein gamal
Eg har stor tru på nymånen.
Men det er vel den gamle
Olav H. Hauge

Eg har kjøpt den nyaste plata til Valkyrien Allstars. Heilt anleis enn den førre, meir melankolsk, til tider meir sinna. Men med vakre tekstar, frå trad. til Halldis Moren Vesaas, Ibsen og Olav H. Eg skal nok nyta den utover hausten.

Februar - dikt og snø

Det er tid for februardiktet. Denne gong er min kjære Olav attende, med eit heller melankolsk bidrag:

Svarte krossar
Svarte krossar
i kvite snjo
luter i regnet gruve.

Hit kom dei døde
yver klungermo
med krossar på herd
og sette dei frå seg
og gjekk til ro
under si klaka tuve.
Olav H. Hauge

Elles er det snø i Bergen, for dei som ikkje har fått med seg det. Mykje snø - og den vil kkje smelta. Det såg slik ut i går, men i dag var rododendronen like kvit att. Eg høyrer fleire som spør etter regn - det er vel berre i Bergen slikt kan skje?

Eg spør og etter regn, ikkje fordi eg ikkje likar snø og ikkje vil ha den lenger, men fordi heile byen er full av slaps, og då vert eg so våt på beina. Når eg likevel må gå i støvlar, kan det like godt vera regnver. Oi, eg merkar bergensaren i meg vert sterkare og sterkare... Men i morgon fer eg til Røros og turr snø (kryss fingrane), so kanskje eg lærer å setja pris på den?

Hagemøblane ventar og på snøsmeltinga (og eit strøk måling?)

Novemberdikt

Som nemnt har eg eit dikt for kvar månad dette skuleåret. Augustdiktet var Adle somrar ta slutt, medan september var Til Dig av Olaf Bull (som var alt for klissete for mitt september-humør i år, og dermed aldri vart publisert). Oktober var Kort møte av Ernst Orvil, som pryda Dikthjørna i vår/sommar og som har gitt namn til heile denne sulamitten (bloggen altså). Men no kjem novemberdiktet,

Kveld i november av Olav H. Hauge:

Han sperrar loftet. Natti kjem med frost.
Eg fer med augo yver hagen, veit
det heng att eple i ein topp. Eg leit
på mildver enno; veden skal i kost,

og kålen takast upp og kulast, tre
skal plantast; det burde vorte tid
til nybrot òg. No ser eg hausten lid
og marki frys og snøen kastar ned

midtlides, og eg veit eg ikkje rekk mitt.
Den epleslumpen fær eg berga, kor
som er, so er i minsto ei sut kvitt.

I vest er månesigden ute, stor
og haustkvass, gjerug med å berga sitt,
ei saknads solbunde åt ei myrk jord.

Det passar so fint med dette diktet i kveld. Ikkje det at snøen kastar ned midtlides (Bergen=regn) eller at eg har berga nokon epleslump (dei siste epla fekk fuglane), men det har vore ein kosleg haustkveld med regn på vindauga, susing i hekken, eld i omnen og te og film i stova. Då er november fin, om enn litt tidlegare enn ein venta. Desember nærmar seg med stormskritt...

Den andre mannen

Som de skjønnar av tidlegare innlegg les eg Erlend Loe i dag. Men ein an forfattar er og med på å gjera meg tankefull i dag, nemleg den alltid tilstadeverande Olav H. Hauge. Eg var på kino i dag, den siste filmen eg får med meg på årets BIFF vart Olav H. Hauge - Den andre mannen av Vigdis Nielsen. Som tittelen seier, fokuserar Nielsen i filmen på "den andre" Hauge, på den galne mannen, på sjukdommen. Men heile livet hans er med, og den fantastiske kjærleikshistoria som alltid får meg til å snufsa litt gir eit langt og innovervendt liv ein lukkeleg slutt.

Nielsen har fått kritikk for at ho fokuserar for mykje på sjukdommen, galskapen, til Hauge. Men hallo folkens, sjekk tittelen då! Det er jo det ho vil, fortelja om han som Hauge sjølv omtalte som "hin mannen", han som kom fram i galskapen, han som levde på sida av det som var verkeleg. Og det var det Hauge gjorde sjølv, levde i ei blanding av røynd, fantasi og poesi. Sjølv om det er ei tung livssoge, trur eg ikkje han hadde vore den same mannen utan, og ikkje den same poeten.

Filmen er forresten vakker i seg sjølv, med fine bilete, god bruk av både skodespelarar og arkivmateriale og flott musikk. All narrasjon, som ikkje er formidla gjennom intervju av folk som kjende han, er utdrag frå dagboka. Dikta til Hauge er sjølvsagt med, og det er ei blanding av humør og alvor i filmen. Eg hadde av og til kjensle av at den fullsette salen kjende mannen på ein eller anna måte. Ei gjenkjennande humring gjekk ofte gjennom salen, medan det på dei mest opprivande tidspunkta i livet hans var ei nikking som gjekk att, og medkjensle som prega stemninga. Nokre dikt fekk smilet fram, andre sukk. Uansett trur eg Olav H. kunne kjent seg mellom vener i den kinosalen, sjølv om han til å byrja med var skeptisk til fjernsynet, og ikkje likte å bli filma.

Apropos fjernsyn: NRK kjem til å senda Hauge-filmen i løpet av hausten. Verdt å få med seg, dersom de ikkje har skjønt det enno...

Olav, Frode og eg

I vår omsette eg nokre artiklar om min kjære Olav og han Geirr til nettsidene. No er dei lagt ut, og namnet mitt står attmed Frode Grytten sitt. Godt nøgd med det kan du sei. Eg og Frode, saman om ein artikkel om Hauge og Fosse.
Elles er eg blanda når eg no les om att omsetjingane, nokre ting ville eg nok gjort anleis, medan andre ting kan eg argumentera for enno. Korleis omset ein ordet "Dragaredokko"? Eller forklarar på engelsk kva ei hulder er? Kva med "Edvard Grieg sjølv..." (kven sjølv? Bør me vita kven han er?) eller musikalske tekniske termar?
Dette var altså noko av det eg dreiv med i vår når eg eigentleg skulle skriva oppgåver eller lesa til eksamen. Men det er og moro å gjera noko som viser att, no ligg det på nett og kven som helst kan sjå det. Sjå meg og Frode, attmed kvarandre.
Men sjølv om eg no er publisert omsetjar (sovidt) er det langt att til eg kan bli gjendiktar. Til æra for Olav er her eit av dikta hans på engelsk, gjendikta av ein som kan det:

Don't give me the whole truth,
don't give me the sea for my thirst,
don't give me the sky when I ask for light,
but give me a glint, a dewy wisp, a mote
as the birds bear water-drops from their bathing
and the wind a grain of salt.
Olav H. Hauge, omsett av Robin Fulton

Kirsebærtreet

Det stend eit tre i hagen
og sprikjer i vårkalde dagen
med skinande nysnjo-grein.
Det duskar mot stoveglaset
og drys yver fjorgamle graset
blomane ein for ein.

Og det er kirsebærtreet
innanfor hageleet
som blømer i tidleg vår.
Mot gråe skytjeveggen
luter det krokne leggen
og signar oss atter eit år.

Tusund angande blomar
brusar um tak og plomar;
heilagt og kvitt og stilt
skin det i døkke næter
og freden i tunet gjæter
- ei jartegn på vår og mildt.

Det speglar seg bljugt i strondi,
og minner om austerlondi,
um japanske hagar og dikt.
Det tøygjer toppen i tråe
mot alle snjofjell blåe
til vår i kulden vigt.

Olav H. Hauge

Biletet er teke heima i Lærdal for akkurat eit år sidan. Mamma sender meldingar til mobilen min med vårbilete heimanfrå, antakleg for å minna meg om kva eg går glipp av som er i Bergen heile våren. Kjære mamma, eg veit det. Bergen er flott, men ikkje ein gong rhododendron og kristorn sler Lærdal, og kirsebærtreet i hagen der.

Kreativiteten blomstrar

I huset har me fått ei ny sysselsetjing, nemleg diktskriving. Det er noko so enkelt som at eg kjøpte magnetpoesi på Norli, og so var me i gang. Ord frå min kjære Olav og Geirr Tveitt prydar no kjøleskåpet vårt (saman med eit bilete av Trond Espen Seim, uunngåeleg i desse Varg Veum-tider...) Og kreativiteten blomstrar altså, både frukost, middag og legging tek litt ekstra tid når ein må lesa det som er komme sidan sist eller setja nokre gullkorn på kjøleskåpet sjølv.

Her er eit døme på kva seine nattetimar kan skapa, når ein har fine ord til hjelp:

slik er eg

rodnar berre eg

kjem i snakk

med han

verte sæl

av skugge frå han

du er draumar

kvite som sumarnatta

Meg og Olav

Nokon som reagerar på kvifor det er so steike mange dikt av Olav H. Hauge her? Då kan eg røpa at han er mannen i mitt liv for tida! Eg veit, litt trist at mannen i ditt liv ville vore 99 hadde han levd, men er død, og var i tillegg lukkeleg gift all to the end...
Men eg er altså i praksis i haust, tre dagar i fire-fem veker i Hauge-Tveitt 08, ei jubileum som skal vera neste år for min kjære Olav H., og komponisten Geirr Tveitt (som kanskje blir min kjære han og, eg har berre ikkje fått sett meg so inn i han enno). So for tida vekslar mi tid mellom skulen (fæle datafaget), kontoret på Sydnesplassen (og sjølvsagt dans og ICY og KM-arrangement av alle typar...) I tillegg går dikta til Olav H. om att og om att i hovudet mitt, og kvar einaste dag oppdagar eg minst eitt eg trur kjem til å følgja meg i lang tid.
Men det er ikkje lett, det å vera i praksis utan å eigentleg vita kva ein skal gjera... Eg fører no dikta inn på dataen, skriv småting og prøver å snappa opp mest mogleg av det som går føre seg. Men aller helst vil eg vera åleina med Olav H., og nyta han i fred og ro...

Holmen

Einsleg, forvist
langt frå land,
strider holmen
på grufsen fjellsjø.
I stille næter,
når sjøen søv,
kjenner han berget under seg
breider seg tungt og veldig ut
og vert eitt med landet.
Olav H. Hauge